Vjatsjeslav Koeprijanov – Stilte spreekt tussen woorden

Vjatsjeslav Koeprijanov

Datum: 16-03-2026
DoorRené Bouman

De Russische dichter Vjatsjeslav Koeprijanov schrijft poëzie zonder rijm, maar vol kracht. Met eenvoudige woorden onthult hij grote ideeën over mens, angst, verbeelding en waarheid. Zijn gedichten verrassen, ontroeren en zetten je stil aan het denken.

Omslag van de bundel De papieren leugen met Russische poëzie

Tranen

Ik ween
omdat niemand
kijkt
ik ween
omdat niemand
luistert
ik ween
omdat niemand gelooft
in tranen
ik ween
omdat alles
voorbij gaat
ook
het wenen.

Vjatsjeslav Koeprijanov (1939)

Pasfoto Koeprijanov dichter Russische poëzie

 

Een dichter uit Siberië

In het verre Siberië, waar winters hard zijn en stilte diep klinkt, werd in 1939 een dichter geboren.
Zijn naam: Vjatsjeslav Koeprijanov.

Hij zag het levenslicht in Novosibirsk, een stad van sneeuw, spoorlijnen en lange horizonten.
Vandaag woont hij in Moskou.

Maar zijn reis begon niet met eigen gedichten.
Hij begon als luisteraar.

De stemmen van andere dichters

Koeprijanov vertaalde eerst de stemmen die hem voorgingen.
Hij bracht het werk van Novalis, Rainer Maria Rilke en Hugo von Hofmannsthal naar het Russisch.

Ook de scherpe woorden van Bertolt Brecht en Günter Grass kregen door hem een nieuw leven.
Zelfs de poëtische experimenten van Hans Arp en de geëngageerde stem van Erich Fried.

En hij keek verder.
Over de oceaan.

Uit het Engels vertaalde hij de vrije verzen van Walt Whitman en de krachtige taal van Carl Sandburg.

Trouwe rebel

Koeprijanov staat stevig in de traditie van de grote Russische poëzie.
Maar hij brak met één oude wet.

Rijm en metrum liet hij los.
Bewust.

Die keuze was minder revolutionair dan het lijkt.
Want zelfs Alexander Pushkin voorspelde ooit dat Russische poëzie zich ooit van rijm zou bevrijden.

Koeprijanov deed precies dat.

Eenvoud onthult diepe waarheid

De kracht van eenvoud

Zijn gedichten lijken eenvoudig.
Maar onder die eenvoud schuilt een diepe gedachte.

Hij schrijft over kleine dingen.
Een traan.

Over grote emoties.
Angst, medelijden, ijdelheid.

En soms gewoon een glimlach.

Zijn wereld is breed.
Van Diogenes tot Odysseus.

Van oude verhalen naar de mens van vandaag.

Poëzie als speelplaats

In zijn gedichten kan alles gebeuren.
Poëzie wordt een speelplaats voor de verbeelding.

Hij geeft les in aardrijkskunde.
Maar ook in tekenen en grammatica.

Hij leert je hoe je een pinguïn wordt.
Of een giraf.

Misschien een mol.
Of een uil.

Soms zelfs een krokodil of een stekelvarken.

En ergens, tussen die regels, klinkt het lied van de tijger.
Van de wolf.

Van de beer.

De schaduw van de wereld

Maar zijn poëzie is niet alleen speels.
Er zit ook schaduw in.

Hij schrijft over geschiedenis.
Over de post.

Over een alternatieve aardrijkskunde van de wereld.

En ergens staat een standbeeld.
Voor de onbekende malloot.

Ondertussen verkleurt de papieren leugen langzaam geel.
Zoals papier altijd vergeelt.

Maar geweerlopen, knuppels en gevangenistralies werpen hun zwarte schaduw.
En branden dieper dan woorden.

Lees de De papieren leugen
Geniet ervan.

Roberto Juarroz – Argentijnse poëzie – dichter van de diepte

Robert Juarroz Argentijns dichterEen van de belangrijkste Latijns-Amerikaanse dichters

“Elk woord zegt wat het zegt,
en tegelijk meer,
en iets anders.”

Roberto Juarroz (1925–1995) werd geboren in Temperley, een voorstad van Buenos Aires. Hij was dichter, essayist en hoogleraar literatuurwetenschap. Maar bovenal: een denker die schreef in gedichten.

Bekend werd hij door zijn levenswerk Poesía vertical – verticale poëzie. Een reeks van veertien bundels, eenvoudig genummerd van 1 tot 14. De eerste verscheen in 1958, de laatste postuum in 1997.

Zijn bijzondere stijl is kaal en krachtig. Geen opsmuk. Geen overbodige woorden. Top. Elk gedicht is een gedachte in concentratie. Vaak filosofisch. Soms bijna mystiek. Zijn beroemdste regels? Misschien wel deze:

“Busco las espaldas de Dios” – “Ik zoek de rug van God.”

Juarroz schreef alsof hij zich met elke regel dichter bij een afgrond waagde. Zijn poëzie is een klim omhoog én een sprong in het onbekende. Hij noemde zijn werk ‘verticaal’ omdat het niet vertelt, maar onthult. Niet verhaalt, maar peilt.

Bijzondere dichters

Critici plaatsen Juarroz in het rijtje van Jorge Luis Borges en Alejandra Pizarnik. Eveneens internationaal kreeg hij erkenning. Octavio Paz noemde zijn gedichten “een buitengewone ervaring”. Yves Bonnefoy vertaalde hem naar het Frans. In het Nederlands is zijn werk deels vertaald, onder meer door Bart Vonck.

Naast dichter was Juarroz ook een gedreven redacteur van invloedrijke literaire tijdschriften. Hij werkte bij UNESCO, waar hij krachtige internationale poëzieprojecten tot leven bracht. Zijn bestaan was volledig toegewijd aan taal. Aan stilte. Aan de zinderende ruimte tussen woorden.

Juarroz overleed in 1995, maar zijn werk leeft voort. Zijn gedichten worden nog steeds gelezen, vertaald en herdrukt. Voor lezers die niet bang zijn voor stiltes. En gedachten zonder vangnet. Voor poëzie die niet horizontaal kabbelt, maar omhoog schiet – de hemel in.

Soms lijkt het mij
dat we ons in het midden
van het feest bevinden
nochtans
in het midden van het feest
is er niemand
In het midden van het feest
bevindt zich de leegte
Maar in het midden van de leegte
is er een ander feest.

Roberto Juarroz

Enkele van zijn gedichten staan in onze bundel De stem aan de andere kant.

 

Ángela gedicht van Germain Droogenbroodt

De Ondergaande zon bij gedicht Angela van Germain Droogenbroodt

 

 

ÁNGELA

In memoriam

Ingenomen door de schoonheid
en de kleurenpracht van de zonsopgang
die geen kunstenaar naschilderen kan
trok ze dag aan dag naar een rots
in de nabijheid van het strand
maakte er de mooiste foto’s
die werden verstuurd
naar haar vriendin
een laatste foto
een stap achteruit
een stap zonder wederkeer.

Germain Droogenbroodt
Spanje, geboren in België

Hanna Supetran, Filipijnen – De liefde heerst

Schilderij van Hanna Supetran

De liefde heerst

 

Steeds weer, in dit tijdloze universum
heerst de liefde – dat doet ze altijd en dat zal ze altijd doen.
Haar stille immense kracht zit in al je ademhalingen,
in elk gefluister van de wind.
In dit tijdloze universum lijkt de tijd stil te staan
als ik de liefde, door jou uitgedrukt, ervaar,
is het alsof de danseres de dans wordt,
de zanger het lied,
een dichter zich verliest in het gedicht
een kunstenaar, verteerd door de kunst.
De tijd heeft het gezegd en zal het zeggen in dit tijdloze universum.
De liefde heeft geheerst, heerst, en zal altijd heersen.
De liefde heerst door jou, zoals jij, in jou
want er is geen andere manier,
want de liefde ben jij.

Hanna Supetran, Filipijnen

Vertaling Germain Droogenbroodt

Irma Kurti – Eenzaamheid – meesterwerk

Meesterwerk: schilderij bij het gedicht Eenzaamheid van Irma Kurti


Eenzaamheid

De eenzaamheid klopte aan op de deur
van mijn kamer, nummer drieëndertig.
Een grote donkere wolk gelijk
kwam de verveling in mijn bed, geluidloos.

De lakens waren onbeschreven bladen van papier.
Er was niemand om zich over mij te bekommeren.
Er was niemand die ik kon telefoneren.
Ik was gewoon een vreemdeling in dit land.

Ik vroeg mijn beeld in de spiegel:
“Waarom heb ik mijn lippen en ogen nodig
dit lange en mooie haar
dat niemand aanraakt en streelt?”

Irma Kurti (Albanië-Italië)

Vertaling Germain Droogenbroodt

Schilderij van Nik Helbig, Duitsland

Biografie van Irma Kurti

Review

Een prachtig poëtisch meesterwerk over eenzaamheid

Irma Kurti’s gedicht Eenzaamheid raakt diep en weet de kern van dit universele gevoel met ontroerende eenvoud te vangen. Het gedicht schildert met zorgvuldig gekozen woorden een intieme sfeer, alsof je in kamer nummer drieëndertig staat en de beklemming zelf kunt voelen. De metafoor van de “donkere wolk” en de “onbeschreven bladen van papier” is subtiel en krachtig, en roept beelden op die zowel herkenbaar als poëtisch zijn.

De emotionele geladenheid van het gedicht is prachtig verweven met existentiële vragen: wat betekent het om gezien en geliefd te worden, om schoonheid te bezitten als niemand haar waardeert? De vraag aan het spiegelbeeld voegt een introspectieve dimensie toe die zowel breekbaar als universeel voelt.

Kurti’s taalgebruik is eenvoudig maar doordringend, zonder overbodige franjes, waardoor het gedicht een intieme en directe impact heeft. Het is een ode aan de menselijke kwetsbaarheid en een uitnodiging tot reflectie, waarbij de lezer wordt aangespoord stil te staan bij zijn of haar eigen ervaring met eenzaamheid.

Dit meesterwerk verdient niets minder dan lof. Het is een herinnering dat poëzie, zelfs in haar meest melancholische vorm, troost kan bieden door herkenning en schoonheid. Een indrukwekkend werk van een getalenteerd dichter.

Jouw beeld tussen mijn vingers

Op een avond wandelden wij tweeën
bij het meer, mamma. De zwanen
gleden langzaam over het water
in het zachte licht van de avondval.
Op jouw vermoeide gelaat weerspiegelde
de bleekheid van de maan.

Maar je bent er niet meer. De maan
ontsnapt, verliest zich in de golven
samen met jouw prachtige portret
en de herinnering aan die nacht.
Ik dompel mijn handen in het water:
jouw beeld heb ik tussen mijn vingers

IRMA KURTI, Italië-Albanië
uit “Met de ogen van een kind / Con gli occhi del bambino”
Publicatie POINT‐Boekenplan, Maastricht


Reflecties van Henri Van Nieuwenborgh

Reflecties, de poëziebundel van Henri Van Nieuwenborgh uit Affligem, bevat nostalgische mijmeringen over vervlogen jaren en souvenirs van toen.
Ook gedichten vol liefde en passie samen met heikele hedendaagse thema’s komen erin voor. Bovendien staan er veel prachtige tekeningen in van Nikola Hendrickx.

Henri Van Nieuwenborgh was actief in de financiële wereld en directeur bij Credit Lyonnais België, Delta Lloyd en Bank Nagelmackers.

Vanaf 2012 werd hij schrijver, een droom die hij al lang koesterde.  Sindsdien verschenen er verschillende romans en profileerde hij zich eveneens als geschiedschrijver en dichter.

Voor meer informatie over Reflecties lees dan hier meer over.

Verschijningsdatum: 9 december 2022.

Reiner Kunze | Correctie

Schilderij van Dominique Joyeux, Frankrijk


Het manuscript van je boek is… in de drukkerij, en de drukproeven moeten eerstdaags gecorrigeerd -bijna had ik gezegd-  gehesen * worden. (Ewald Osers, 1973)
1
Het vlaggen hijsen ben ik moe, vriend
 
Enkel op deze vlag wil ik
nog een eed afleggen
2
Op een vlag met een liefdesgedicht
 
* Het woord Fahne betekend in het Duits zowel drukproef als vlag
 
***
OPMARS
Eerst proberen ze vaste voet te krijgen
en dan de koppen
(Hindert de drempel
dan doen ze net andersom)
 
REINER KUNZE (Duitsland 1933)
Vertaling Germain Droogenbroodt
 
Uit: Niet afkoopbaar met goud – Nicht aufzuwiegen mit gold
POINT Editions 1994
 
***
KORREKTUR //Das Manuskript Deines Bandes ist… in der Druckerei, und die Fahnen sollen demnächst korrigiert – fast hatte ich gesagt: gehisst werden. (Ewald Osers, 1973) // 1 // Des Fahnenhissens bin ich müde, Freund // Allein auf diese fahnen will ich //einem Eid noch leisten //2/Auf eine mit einem liebesgedicht //AUF DEM VORMARSCH //Erst fassen sie fuß, dann / nach den köpfen // 
(Hindert sie die schwelle, kehren sie / die reihenfolge um)
 

Paul Celan | De jaren van jou naar mij

Sandro Botticelli


Weer krult jouw haar, als ik ween. Met het blauw van je ogen
dek je de tafel van onze liefde: een bed tussen zomer en herfst.
We drinken, wat gebrouwen werd, niet door mij, niet door jou,
noch door een derde:
we drinken een leeg en laatste.
We kijken naar elkaar in de spiegels van de diepzee en reiken
elkaar vlugger de gerechten aan:
de nacht is de nacht, hij begint met de ochtend,
ze vlijt me bij jou neer.

Foto van Paul Celan

PAUL CELAN, BOEKOVINA (1920 – 1970)
Vertaling Germain Droogenbroodt
uit “Liebesgedichte, Paul Celan, Insel Verlag, Berlin

Paul Celan: Meer nog dan nu al het geval is, zou zijn werk het trigonometrische punt van de naoorlogse Europese dichtkunst op zijn minst raken – vooral omdat men door zijn woorden geconfronteerd wordt met de grens waarop nog net of net niet meer poëzie kan ontstaan. Met name bij deze dichter wordt de vraag naar het bestaansrecht van de poëzie actueel.

Volgens Henri Michaux verscheen er om Celans mond steevast een glimlach als hem voorgehouden werd dat er na de verschrikkingen van deze eeuw, de wereldoorlogen en de atoombommen, van gedichten toch geen sprake meer kon zijn. Alsof die ‘sourire’ het positieve antwoord zowel sanctioneerde als bedenkelijk maakte. Soms lijkt het bovendien of Celan zich als de laatste dichter überhaupt beschouwde, en of hij door zijn dood in de Seine het spreken op het snijvlak van de verstomming zijn ultieme dimensie wilde geven. Lees verder…

Eugénio De Andrade – Het huis van de wereld

Beeld Antonio Canova

Voor Valentijn

Het kleine
bloemetje van de kaars,
op de tafel het brood, de wijn
de roos,
de plotselinge
witheid van het open bed, ─
de eeuwigheid,
om millimetergewijs
met jou te delen.

EUGÉNIO DE ANDRADE,​​​​​​​ Portugal (1923 – 2005)​​​​​​​

Vertaling Germain Droogenbroodt

 

Eugénio de Andrade was het pseudoniem van GOSE, GCM José Fontinhas, Portugese dichter. Hij wordt vereerd als een van de leidende namen in de hedendaagse Portugese poëzie.


Lees de bundel met veel Portugese poëzie ook van Eugénio De Andrade: Zout van de taal.